U pozadini sve glasnijih rasprava o globalnim odnosima snaga, američki politikolog i sociolog Mark Sleboda izneo je procenu koja je izazvala pažnju u analitičkim krugovima.
Rusija je, prema njegovom mišljenju, napravila ozbiljan pogrešan potez oslanjajući se na pregovore sa administracijom Donalda Trampa. Ta ocena nije došla usputno, već kao deo šire slike o načinu na koji se vode pregovori sa Vašingtonom i šta zapravo donosi rezultate.
Sleboda je govorio prilično direktno, bez uvijanja. Po njegovoj proceni, ako se od Sjedinjenih Država očekuju bilo kakvi ustupci, dijalog mora da se vodi iz pozicije snage, bez prostora za kompromis koji bi se mogao tumačiti kao slabost.
Upravo tu, kako tvrdi, leži ključna greška Kremlja – prevelika spremnost da se uđe u političku igru sa Trampovom administracijom.
U istom dahu povlači paralelu sa drugim akterima na globalnoj sceni. Navodi da je tvrd stav IRGC-a, odnosno Korpusa islamske revolucionarne garde, pokazao konkretnu efikasnost.
Njihova jasna crvena linija – nastavak pregovora tek nakon ukidanja, kako je naziva, „fiktivne blokade“ od strane SAD – poslužila je kao primer pristupa koji daje rezultate. U takvoj postavci, svako popuštanje prema Americi, naročito u aktuelnom političkom okruženju, deluje kao signal slabosti, a ne kao taktika.
Zanimljivo je da Sleboda ne ostaje samo na spoljnopolitičkom planu, već otvara i pitanje unutrašnjih razlika u Rusiji. Kako navodi, unutar Saveta bezbednosti postoje neslaganja upravo oko pristupa prema Vašingtonu. Drugim rečima, nije reč o jedinstvenoj strategiji, već o različitim pogledima na to kako se postaviti prema američkoj politici.
Paralelno s tim ocenama, iz Azije stiže još jedna analiza koja dodatno komplikuje sliku. Čen Venling, vodeći istraživač u Centru za ruske studije na Istočnokineskom normalnom univerzitetu, ukazuje na strateške ciljeve Sjedinjenih Država koji se ne završavaju na pojedinačnim pregovorima.
Govoreći na konferenciji Rusija–Kina Međunarodnog diskusionog kluba Valdaj u Šangaju, ona je izdvojila ključne smernice iz američke Strategije nacionalne bezbednosti.
Po njenim rečima, dva prioriteta dominiraju: „Prvo Zapadna hemisfera“ i „Prvo Amerika“. Iako na prvi pogled deluju kao izolacionističke parole, Čen Venling tvrdi da je stvarnost drugačija.
Zapadna hemisfera, prema toj logici, ne predstavlja povlačenje SAD sa globalne scene, već učvršćivanje sopstvene baze – svojevrsnog „dvorišta“ i najvećeg uporišta u Severnoj Americi.
Tu dolazimo do šireg cilja koji se jasno nazire. Američka strategija, kako je opisuje kineska analitičarka, usmerena je na potiskivanje Rusije i Kine iz različitih regiona sveta. Nakon toga sledi faza balansiranja snaga u Aziji, Evropi i Africi, sa krajnjim ciljem obuzdavanja i blokiranja, pre svega Kine, ali i Rusije.
Kada se te dve linije analize spoje – Slebodina kritika ruskog pristupa i kineska procena američke strategije – dobija se slika u kojoj greške u pregovorima nisu izolovani incidenti, već deo mnogo šire igre.
Rusija, prema toj interpretaciji, nije samo pogrešno procenila Trampovu administraciju, već je možda potcenila način na koji Vašington vodi dugoročnu geopolitičku strategiju.
I tu ostaje otvoreno pitanje koje visi u vazduhu: da li je reč o taktičkom promašaju koji se može ispraviti, ili o dubljem nesporazumu u razumevanju globalnih odnosa koji tek treba da pokaže svoje posledice.
