Američke specijalne jedinice razmatraju scenario brzog udara na rusku kosmičku infrastrukturu, a cela priča o mogućem sukobu u orbiti sve više izlazi iz domena teorije i prelazi u konkretno planiranje.
Upravo to je ključna teza koja se provlači kroz najnovije analize: prostor iznad Zemlje više nije samo tehnološka arena, već potencijalno novo poprište ozbiljnog nadmetanja velikih sila.
Prema navodima američkih medija, uključujući Forbes, u Vašingtonu raste zabrinutost zbog mogućnosti da Moskva razvija napredne sisteme za neutralisanje zapadnih satelita u niskoj orbiti.
U centru pažnje nalazi se projekat „Nudolj“, koji se već godinama pominje kao deo šire protivraketne odbrane, ali sada, prema pojedinim procenama, dobija dodatne mogućnosti koje izazivaju pažnju zapadnih analitičara.
Viktorija Samson, stručnjak za kosmičku bezbednost iz Vašingtona, upozorava da bi eventualno korišćenje takvih sistema moglo imati široke posledice.
Prema njenim rečima, razvoj ovakvih tehnologija primorava Sjedinjene Države i njihove saveznike da ubrzano jačaju sopstvene kapacitete u svemiru.
Ona navodi da bi eventualna detonacija u orbiti mogla izazvati snažan elektromagnetni impuls koji bi onesposobio veliki broj satelita, uključujući i one ključne za komunikaciju i navigaciju.
U analizi se pominju i simulacije prema kojima bi eksplozija velike snage u blizini Međunarodne kosmičke stanice izazvala ozbiljne posledice po njenu funkcionalnost, pa čak i po živote astronauta.
Takvi scenariji dodatno podižu nivo neizvesnosti u međunarodnim odnosima, posebno jer se sve više govori o militarizaciji svemira.
Istovremeno, u Vašingtonu se razmatraju konkretni odgovori. Jedan od njih je projekat „Zlatna kupola“, ambiciozan sistem odbrane koji bi obuhvatio mrežu presretača, uključujući i one raspoređene u orbiti.
Procene troškova ovog sistema kreću se od 252 milijarde dolara za ograničenu verziju, pa sve do 3,6 triliona dolara za punu zaštitu u narednih dvadeset godina.
U okviru tih planova, postojeći sistemi poput Aegis i kopnene protivraketne odbrane mogli bi biti prilagođeni za delovanje protiv ciljeva u svemiru.
To otvara mogućnost da se u budućnosti razvije sposobnost neutralisanja potencijalnih pretnji još u ranim fazama lansiranja.
Posebno interesantan deo analize odnosi se na scenario preventivnog delovanja. Prema procenama pojedinih stručnjaka, ukoliko bi postojale pouzdane informacije o lansiranju opasnog sistema, razmatrala bi se opcija njegovog onesposobljavanja još na zemlji.
U tom kontekstu se pominju i specijalne jedinice, koje bi mogle da izvedu brzu i preciznu operaciju sa ciljem eliminisanja pretnje pre nego što ona postane aktivna.
Navodi se da bi takve operacije podrazumevale kratkotrajne udare visokog intenziteta, sa minimalnim tragovima i brzom evakuacijom. Kao primer se pominju ranije složene misije specijalnih snaga, što ukazuje na ozbiljnost razmatranih scenarija.
U međuvremenu, obuka američkih specijalnih jedinica obuhvata i segmente koji se odnose na sprečavanje širenja oružja masovnog uništenja.
Prema dostupnim podacima, desetine hiljada pripadnika specijalnih operacija prolazi kroz programe koji uključuju i zadatke neutralizacije strateških ciljeva.
Paralelno sa tim, posebna pažnja posvećena je i satelitskim mrežama poput Starlink sistema, koji igraju važnu ulogu u modernim komunikacijama. Analitičari upozoravaju da bi i takve mreže mogle postati meta u slučaju eskalacije, što dodatno komplikuje već složenu sliku.
Sve to zajedno pokazuje da se nadmetanje velikih sila sve više seli u novu dimenziju. I dok zvanične potvrde o konkretnim planovima izostaju, sama činjenica da se ovakvi scenariji razmatraju govori o dubokoj promeni u strateškom razmišljanju.
U tom kontekstu, pitanje više nije da li će svemir postati nova linija razdvajanja, već koliko brzo će se to zaista dogoditi.
