Mađarska je posle 16 godina dobila novu vlast, a povratak zastave EU na zgradu parlamenta postao je glavni simbol političkog zaokreta koji se danas dogodio u Budimpešti, kako piše Le Mond.
Samo nekoliko minuta nakon što je Peter Mađar zvanično izabran za novog premijera Mađarske, doneta je odluka koja je odmah privukla pažnju širom EU – zastava Evropske unije vraćena je na zgradu mađarskog parlamenta posle punih 12 godina odsustva.
Peter Mađar položio je zakletvu u subotu, 9. maja, nakon ubedljive pobede na parlamentarnim izborima održanim 12. aprila, čime je okončana dugogodišnja vlast Viktora Orbana. Parlament je formalno izabrao Mađara sa 140 glasova za, 54 protiv i jednim uzdržanim glasom tokom inauguralne sednice novog saziva.
Njegova stranka Tisa osvojila je čak 141 od ukupno 199 poslaničkih mesta, čime je obezbedila dvotrećinsku većinu dovoljnu za izmene ustava i sprovođenje velikih političkih reformi. Upravo ta ogromna većina daje novoj vlasti mogućnost da brzo menja pravila koja su godinama oblikovala politički sistem Mađarske.
Peter Mađar, koji je nekada bio deo vlasti Viktora Orbana, a kasnije postao jedan od njegovih najglasnijih kritičara, tokom kampanje je obećavao široke reforme i borbu protiv korupcije.
Njegov dolazak na vlast u evropskim političkim krugovima već se opisuje kao jedan od najvećih političkih preokreta u EU poslednjih godina, navodi Le Mond.
Međutim, pažnju javnosti možda je još više privukao simbolični potez nove predsednice parlamenta Agnes Forsthoffer. Neposredno nakon izbora za predsednicu parlamenta poručila je da njen prvi potez mora biti „prvi simbolični korak na putu nazad ka Evropi“. Zatim je naredila da se zastava EU vrati na zgradu parlamenta u Budimpešti.
Ta zastava bila je uklonjena tokom perioda vlasti Viktora Orbana, čija je politika godinama bila u sukobu sa Briselom zbog pitanja vladavine prava, odnosa prema evropskim institucijama i unutrašnjih reformi u Mađarskoj.
Upravo zato vraćanje zastave EU sada ima mnogo veće značenje od običnog protokolarnog poteza. U političkom smislu, nova vlast pokušava da pošalje jasnu poruku da Budimpešta želi drugačiji odnos sa Evropskom unijom i povratak bližoj saradnji sa evropskim institucijama, piše Le Mond.
Dok se ceremonija odvijala unutar parlamenta, stotine građana okupile su se ispred zgrade na obali Dunava kako bi preko velikih ekrana pratile inauguraciju novog premijera. Proslava je bila ispunjena simbolima evropske pripadnosti, ali i naglašavanjem različitosti unutar same Mađarske.
Organizatori su tokom ceremonije posebno isticali poštovanje prema romskoj manjini i etničkim Mađarima koji žive u susednim državama. Nova vlada pokušava da pokaže drugačiji politički pristup od prethodne administracije, pa su i kadrovska rešenja izazvala veliku pažnju.
Među imenima koja su predstavljena nalazi se advokat Vilmoš Katai-Nemet, koji bi trebalo da postane ministar za socijalna i porodična pitanja i ujedno prvi slepi ministar u istoriji Mađarske. Za mesto potpredsednika parlamenta predložen je nastavnik istorije Krisztijan Kosegi, pripadnik romske zajednice.
Nova vlast sada ulazi u period velikih očekivanja, ali i ozbiljnih izazova. Jedan od najhitnijih zadataka Petera Mađara biće pokušaj da odblokira milijarde evra evropskih fondova koje je Brisel zamrznuo zbog sporova sa prethodnom vlašću oko pitanja vladavine prava.
Zbog toga se povratak zastave EU na parlament ne posmatra samo kao simbolika za domaću javnost. U diplomatskim i političkim krugovima taj potez već se tumači kao poruka Briselu da Budimpešta želi novi početak i otvaranje potpuno drugačeg poglavlja u odnosima Mađarske i Evropske unije, zaključuje Le Mond.
