Kina je još jednom pokazala koliko ozbiljno posmatra Južno kinesko more i sporna ostrva u tom regionu.
Kako navodi Military Watch Magazine, kineska mornarica Narodnooslobodilačke armije rasporedila je lovce dugog dometa Su-30MK2 iznad ostrva Huangjan, dok su ih pratili bombarderi H-6L u velikoj demonstraciji vojne moći koja je imala jasan cilj – potvrdu kineske kontrole nad teritorijalnim vodama i vazdušnim prostorom tog područja.
Operacija nije izvedena simbolično niti sa ograničenim kapacitetima. Su-30MK2 leteli su naoružani ruskim raketama vazduh-vazduh R-77 sa aktivnim radarskim navođenjem, ali i kineskim protivbrodskim raketama YJ-91.
Istovremeno, bombarderi H-6L nosili su mnogo snažnije krstareće rakete YJ-12 namenjene udarima na pomorske ciljeve velikog dometa.
Strateški značaj ostrva Huangjan već godinama izaziva pažnju vojnih analitičara i regionalnih sila. Upravo zbog njegove pozicije u Južnom kineskom moru svaka demonstracija sile u toj zoni ima mnogo šire geopolitičko značenje od obične vojne vežbe.
Kineska strana ovim potezom praktično šalje poruku da raspolaže kapacitetima za dugotrajnu kontrolu vazdušnog i pomorskog prostora u spornim oblastima.
Kada je Kina 2004. godine nabavila Su-30MK2, taj avion je bio najnapredniji lovac u kineskoj upotrebi. Reč je o verziji razvijenoj posebno za potrebe mornarice Narodnooslobodilačke armije, sa unapređenom avionikom i znatno jačim sposobnostima za pomorske operacije u odnosu na raniji Su-30MKK.
Posebnu pažnju tada je privukao radar Sokol koji je mogao da prati i gađa čak 50 odsto više ciljeva nego prethodne verzije, uz znatno veći domet protiv brodova na moru.
Upravo ta kombinacija dugog dometa, velikog radara i snažnog raketnog arsenala učinila je Su-30MK2 veoma pogodnim za pomorske udarne misije.
Avion je dobio i dodatne elektrooptičke sisteme poput nišanskog sistema Sapsan-E i izviđačkog sistema M400, što je dodatno proširilo njegove mogućnosti za nadzor i izviđanje iznad mora.
Ipak, kineska mornarica nabavila je samo 24 primerka, pre svega zato što je domaća vojna industrija ubrzano razvijala nove generacije lovaca.
U međuvremenu je Kina razvila sopstvene naprednije verzije porodice Su-27. Među njima se posebno izdvajaju J-16 u vazduhoplovstvu i mornarički J-15B, koje brojni vojni analitičari smatraju najnaprednijim lovcima pre pete generacije na svetu.
Kako piše Military Watch Magazine, kineska mornarica je tokom 2025. godine zvanično operativno uvela i prvi lovac pete generacije J-35.
To se dogodilo osam godina nakon što su prvi kineski avioni nove generacije postali operativni u ratnom vazduhoplovstvu zemlje.
Prema procenama analitičara, upravo bi J-35 u budućnosti mogao da zameni i J-11B i Su-30MK2 u kopnenim jedinicama kineske mornarice. Međutim, postoji još zanimljivija procena koja pokazuje koliko brzo Kina pokušava da ubrza modernizaciju svoje avijacije.
Naime, očekuje se da kineski lovci šeste generacije budu spremni za ulazak u službu već početkom 2030-ih godina.
Zbog toga deo vojnih stručnjaka smatra da bi pojedine mornaričke jedinice mogle čak i da preskoče masovniju upotrebu lovaca pete generacije i direktno pređu na novu tehnološku eru borbenih aviona.
Iako se Su-30MK2 danas smatra zastarelim za najzahtevnije vazdušne borbe protiv modernih lovaca, on i dalje ostaje veoma ozbiljna platforma za nošenje krstarećih raketa i izvođenje pomorskih udara velikog dometa.
Upravo zbog toga Kina ga i dalje koristi u strateški važnim operacijama u Južnom kineskom moru, gde se vojna demonstracija snage sve češće pretvara u političku poruku regionu i svetu.
