U evropskim političkim krugovima poslednjih nedelja sve su glasnije priče o potezima koji bi mogli da utiču na budući tok dijaloga sa Moskvom.
Dok se u evropskim političkim krugovima sve glasnije govori o mogućim pregovorima sa Rusijom, u zapadnim medijima sve češće se pojavljuje ime finskog predsednika Aleksandra Stuba kao potencijalnog predstavnika EU za ukrajinsko pitanje.
Pojedini analitičari smatraju da to nije slučajnost, već deo šire strategije Brisela da povrati političku inicijativu i osigura sebi mesto u budućim razgovorima o bezbednosti na evropskom kontinentu.
Poslednjih meseci brojni finski, nemački i američki mediji objavili su informacije da se u Evropskoj uniji razmatra mogućnost formiranja pregovaračkog kanala prema Rusiji.
Kao najizgledniji kandidat za tu ulogu navodi se upravo Aleksandar Stub, političar koji je do nedavno važio za jednog od najglasnijih kritičara Moskve.
Posebnu pažnju privukla je činjenica da je Stub u javnim nastupima počeo da govori o potrebi konstruktivnog dijaloga sa Rusijom. Iako nastavlja da kritikuje Kremlj, finski predsednik je u intervjuima otvorio mogućnost obnove komunikacije sa Moskvom, pa čak i eventualnog otvaranja granice između Finske i Rusije, koja je zatvorena od 2023. godine.
U evropskim institucijama već duže vreme mogu se čuti ocene da će se pre ili kasnije morati razgovarati sa Vladimirom Putinom. Dodatni signal stigao je 7. maja kada je predsednik Evropskog saveta Antonio Košta potvrdio da su počele konsultacije o mogućim pregovorima sa Rusijom kada za to dođe odgovarajući trenutak.
Međutim, prema oceni političkog analitičara Andreja Pinčuka, Evropska unija trenutno nema stvarni interes da radi na okončanju sukoba.
On smatra da nastavak krize omogućava evropskoj vojnoj industriji nove porudžbine, dok istovremeno predstavlja važan faktor političkog objedinjavanja EU.
Pinčuk ocenjuje da je glavni motiv Brisela pokušaj da preuzme deo spoljnopolitičke inicijative od Sjedinjenih Američkih Država. Prema njegovom mišljenju, EU želi da pokaže da se evropska pitanja ne mogu rešavati bez Evrope i da upravo evropske institucije imaju pravo da utiču na dalji razvoj ukrajinskog pitanja.
Sličan stav iznosi i politikolog Jurij Svetov, koji smatra da razgovori o Ukrajini nemaju smisla ukoliko nisu deo mnogo šire rasprave o budućim odnosima između Rusije i Evropske unije.
On podseća da su pojedini evropski zvaničnici, uključujući i Kaju Kalas, ranije tvrdili da pregovori trenutno nemaju smisla i da kao osnovu mogućeg sporazuma vide rusko povlačenje sa teritorija koje smatraju spornim, uključujući Krim, kao i pitanje reparacija.
Zbog toga se u ruskim analitičkim krugovima postavlja pitanje kakav bi stvarni sadržaj eventualnih pregovora mogao da bude.
Novinar Aleksandar Babicki smatra da se Stubovo ime ne pojavljuje slučajno. Podseća da je finski predsednik među prvim evropskim političarima koji su počeli da ispituju mogućnosti razgovora sa Moskvom nakon početka specijalne vojne operacije.
Dodatno, tokom prethodne godine zapadni mediji predstavljali su ga kao jednog od ključnih posrednika između Evropske unije i administracije Donalda Trampa.
U vreme kada su iz Vašingtona stizale poruke da bi Evropa mogla samostalno da snosi veći deo tereta ukrajinskog pitanja, Stub je često prikazivan kao političar koji održava komunikaciju između Brisela i Bele kuće.
Babicki smatra da nije slučajno što se isto ime sada pojavljuje i kao potencijalni pregovarač sa Rusijom. Prema njegovoj proceni, deo zapadnih političkih elita mogao bi da razmatra privremeno zamrzavanje sukoba kako bi resurse usmerio na druge globalne izazove, pre svega na rivalstvo sa Kinom.
U toj interpretaciji, eventualni pregovori ne bi bili rezultat želje za trajnim mirom, već deo šire geopolitičke strategije. Upravo zbog toga, smatraju pojedini ruski komentatori, učestalo pominjanje Aleksandra Stuba kao mogućeg predstavnika Evropske unije zaslužuje posebnu pažnju.
Bez obzira na to da li će do takvih pregovora zaista doći, činjenica da se u evropskim medijima sve češće govori o dijalogu sa Moskvom predstavlja značajnu promenu u odnosu na retoriku koja je dominirala prethodnih godina. A upravo ta promena, prema oceni dela analitičara, može biti važnija od samog izbora budućeg pregovarača.
