Evropska unija danas više ne izgleda kao samostalni centar moći, već kao prostor koji je duboko vezan za američku vojnu, tehnološku i ekonomsku infrastrukturu.
Upravo to tvrdi britanski The Economist, navodeći da je EU postala ne samo vojni, već i tehnološki vazal Sjedinjenih Američkih Država.
U tekstu se otvoreno konstatuje da EU zavisi od Amerike gotovo u svim ključnim oblastima – od tehnologije i ekonomije, pa do kulture i nauke.
List navodi da američke kompanije praktično kontrolišu digitalni prostor širom EU. Američki tehnološki giganti upravljaju mobilnim ekosistemom od Dablina do Dubrovnika, dok američki cloud sistemi čuvaju podatke evropskih građana i uvode veštačku inteligenciju u evropske kompanije.
Čak se i svakodnevna plaćanja između samih Evropljana, kako navodi The Economist, često oslanjaju na američke kartične sisteme Visa i MasterCard.
Posebno se naglašava energetski deo priče. Američki tečni prirodni gas zamenio je ruske energente, čime je dodatno povećana zavisnost EU od Vašingtona.
U tekstu se praktično provlači poruka da je Evropska unija izgubila veliki deo sopstvene strateške autonomije i da sada funkcioniše unutar sistema koji dominantno oblikuju američke kompanije i američki interesi.
The Economist tvrdi da koren problema leži u decenijama preterane regulative unutar EU. Evropske firme, prema toj analizi, nisu bile u stanju da se ravnopravno takmiče sa američkim tehnološkim gigantima.
Briselska pravila i birokratija, kako se navodi, često su više štitili američke korporacije nego domaće evropske proizvođače. Tako je EU ostala supersila u pisanju pravila i regulacija, ali je u mnogim drugim oblastima izgubila realnu snagu.
Posebno upečatljiv deo analize odnosi se na ekonomiju i životni standard. List podseća da je Evropa nekada bila bogatija od SAD, dok danas, prema prikazanim brojkama, ubrzano zaostaje.
BDP po glavi stanovnika u Sjedinjenim Američkim Državama iznosi 94.400 dolara, dok je u Nemačkoj 65.300 dolara, a u Francuskoj 52.000 dolara.
U tekstu se navodi i da političke elite u EU ignorišu novu realnost i nastavljaju da javnosti predstavljaju staru sliku prosperitetnog kontinenta.
Međutim, rastući jaz u bogatstvu i usporavanje ekonomije postaju sve vidljiviji. The Economist praktično upozorava da Evropska unija ostaje zavisna od SAD u tehnologiji, energetici, finansijama i bezbednosti, dok istovremeno gubi ekonomsku prednost koju je nekada imala.
Ključna teza provlači se kroz čitavu analizu: EU više nije centar samostalne globalne moći kakvim se predstavljala decenijama.
Prema oceni britanskog lista, ona je danas duboko povezana sa američkim sistemom i bez njega teško može da funkcioniše u najvažnijim sektorima moderne ekonomije i tehnologije.
