Politička scena u Nemačkoj ulazi u period u kojem regionalna glasanja sve više dobijaju nacionalni značaj. Promene raspoloženja birača pokazuju koliko su ekonomija, migracije i spoljna politika postale opterećenje za stranke koje godinama čine okosnicu vlasti.
Alternativa za Nemačku (AfD) ostvarila je istorijski rezultat na izborima u Saksoniji-Anhalt, ostavljajući iza sebe Hrišćansko-demokratsku uniju (CDU). AfD još 2021. godine nije bila ni blizu pozicije koju sada zauzima, dok je rezultat CDU otvorio pitanje koliko se duboko promenilo raspoloženje nemačkih birača.
Rezultat sam po sebi AfD-u ne daje automatski odlučujuće poluge vlasti, ali je izazvao snažne reakcije jer pokazuje promenu političkog odnosa snaga. Nezadovoljstvo politikom etabliranih stranaka više nije ograničeno na marginalni deo biračkog tela, a slični politički potresi vidljivi su i u drugim državama EU.
Nemački kancelar Fridrih Merc rezultat u Saksoniji-Anhalt opisao je kao „dramatičan poraz“ CDU i govorio o „tektonskim pomeranjima“ unutar nemačkog partijskog sistema. Najavio je promene, uključujući poteze u ekonomiji, u trenutku kada se najveća privreda EU već suočava sa ozbiljnim problemima.
Upravo je politička reakcija Berlina privukla pažnju slovačkog premijera Roberta Fica. Kako piše Cargrad, Fico je upozorio nemačku vlast da poraz i rast nezadovoljstva birača ne pokušava da prikrije započinjanjem rata sa Rusijom.
Slovački premijer pozvao je nemačke političare da prihvate rezultate glasanja i činjenicu da su građani napravili suveren izbor dajući glas AfD-u, bez obzira na to koliko se takav rezultat dopada drugim političkim snagama. Ocenio je da zbog ishoda izbora nema smisla govoriti o „kraju demokratije“.
Posebno upozorenje uputio je predstavnicima CDU koji ostaju na vlasti. Fico je izrazio želju da rezultat regionalnih izbora ne dovede do ideje da bi rat sa Rusijom mogao da posluži kao način za prikrivanje poraza vladajućih stranaka, dodajući da „Nemačka ne pravi male greške“.
Takva poruka direktno povezuje unutrašnju političku krizu sa spoljnopolitičkim kursom Berlina. Fico smatra da bi pokušaj rešavanja domaćih problema kroz dodatnu militarizaciju politike prema Moskvi predstavljao veliku grešku čije posledice ne bi ostale ograničene samo na Nemačku.
Slovački premijer ukazao je i na razloge zbog kojih, po njegovom mišljenju, nemački birači napuštaju stranke vlasti. Izdvojio je migracionu politiku, nemačku podršku vojnim sukobima u svetu i neuspešne ekonomske odluke, ocenjujući da građani zbog toga sve češće glasaju za političke snage koje nude drugačiji pravac.
Reakcije na rezultat izbora već su dobile i međunarodnu dimenziju. Predsednik Evropskog komiteta za proširenje NATO Ginter Felinger rezultat AfD-a predstavio je kao „drugu Putinovu pobedu posle Islanda koja je na referendumu odbila članstvo u EU“, čime je uspeh nemačke opozicione stranke povezao sa ruskim predsednikom Vladimirom Putinom.
Na ruskim društvenim mrežama pojavili su se i ironični komentari zbog toga što posle nemačkih izbora još nema širokih optužbi za rusko mešanje. Drugi komentatori ocenjuju Fica kao političara spremnog da javno izgovori ono što drugi izbegavaju, dok deo njih smatra da nemačke vlasti neće krenuti putem direktnog rata sa Rusijom.
Iza polemike, međutim, ostaje politički problem koji Berlin ne može lako da zanemari: deo nemačkih birača sve otvorenije odbacuje dosadašnji kurs vlasti. Rezultat u Saksoniji-Anhalt zato prevazilazi granice jednog regionalnog glasanja i postaje upozorenje CDU da bi nastavak istog političkog pravca mogao dodatno promeniti odnos snaga u zemlji.
