Američke obaveštajne službe upozoravaju na razvoj nove tehnologije koja bi u narednim godinama mogla ozbiljno da promeni odnos snaga u svemiru. Pentagon sve pažljivije prati kineske vojne programe, posebno one koji bi mogli da ugroze funkcionisanje satelita od kojih zavise savremeni komunikacioni i vojni sistemi.
Kina bi već do 2030. godine mogla da rasporedi u Zemljinoj orbiti oružje usmerene energije namenjeno onesposobljavanju protivničkih satelita. Takva procena nalazi se u izveštaju Obaveštajne uprave Ministarstva odbrane Sjedinjenih Američkih Država (DIA), o kojem piše američki vojni portal The War Zone (TWZ).
Prema američkim obaveštajnim procenama, nove kineske orbitalne platforme mogle bi da koriste tehnologije koje neposredno utiču na osetljive sisteme svemirskih letelica. Njihovo dejstvo moglo bi da izazove privremene smetnje, ali i trajna oštećenja opreme, čime bi sateliti izgubili deo svojih funkcija ili potpuno prestali da rade.
Posebnu pažnju privlači kineska višekratna svemirska letelica Šenlong, koju američki obaveštajci navode kao jednog od mogućih nosača budućeg orbitalnog naoružanja. Reč je o aparatu sposobnom da dugo ostane u orbiti, menja putanju kretanja i približava se drugim objektima u svemiru. Upravo te karakteristike čine ga pogodnim za potencijalnu primenu različitih vojnih tehnologija.
Takav sistem mogao bi uslovno da bude nazvan kineskim „Prometejem“, po analogiji sa ruskim protivvazdušnim i protivraketnim sistemom S-500 „Prometej“. Međutim, njegove stvarne mogućnosti zavisile bi od vrste tehnologije koja bi bila ugrađena u orbitalnu platformu.
Jedna od mogućnosti jeste korišćenje laserskog zračenja protiv optičkih senzora satelita. Laseri mogu privremeno da zaslepe osetljive uređaje, dok bi dovoljno snažno zračenje moglo da prouzrokuje trajna oštećenja njihovih komponenti. Time bi satelit mogao da izgubi sposobnost prikupljanja vizuelnih podataka ili obavljanja drugih zadataka koji zavise od optičkih sistema.
Druga mogućnost podrazumeva upotrebu mikrotalasnog oružja. Za razliku od lasera, koji prvenstveno deluju na optičke elemente, snažno mikrotalasno zračenje moglo bi da poremeti rad elektronskih sistema na satelitima ili da ih potpuno onesposobi. DIA razmatra i mogućnost razvoja drugih vrsta oružja usmerene energije, ali bez navođenja njihovih konkretnih tehničkih karakteristika.
Uprkos ozbiljnosti američkih procena, precizne tehničke mogućnosti budućih kineskih sistema za sada nisu poznate. U izveštaju nisu predstavljeni ni dokazi da je Peking već rasporedio takvo oružje u svemiru. Prognoza o njegovom mogućem pojavljivanju do kraja decenije zasniva se na procenama daljeg razvoja kineskih vojnih kapaciteta.
Zabrinutost Pentagona, međutim, ne odnosi se isključivo na buduće orbitalne platforme. Američke obaveštajne službe procenjuju da Kina već raspolaže kopnenim laserskim sistemima sposobnim da deluju na satelite u niskoj Zemljinoj orbiti. To znači da određene protivsatelitske mogućnosti Pekinga već postoje, nezavisno od razvoja oružja koje bi bilo stacionirano u svemiru.
Istovremeno, kineska vojska usavršava sredstva za radioelektronsko ometanje i protivsatelitske rakete. Kombinovanje ovih tehnologija omogućilo bi različite načine delovanja protiv svemirskih aparata, od ometanja njihovih funkcija do fizičkog uništavanja pojedinih ciljeva.
Među sistemima koji bi mogli da budu ugroženi nalaze se sateliti Starlink i Starshield. Njihova potencijalna izloženost kineskim protivsatelitskim sredstvima posebno zabrinjava američku vojsku, koja prati mogućnost da Peking proširi domet svojih tehnologija i na svemirske objekte izvan niske Zemljine orbite.
Prema procenama DIA, do kraja dvadesetih godina ovog veka Kina bi mogla da raspolaže znatno snažnijim kopnenim sistemima usmerene energije, ali i odgovarajućim orbitalnim naoružanjem. Time bi se broj satelita koji mogu postati mete kineskih protivkosmičkih sistema povećao, uključujući i aparate na višim orbitama.
„Do kraja 2020-ih godina Kina bi mogla da rasporedi svemirske sisteme usmerene energije i snažnije kopnene sisteme usmerene energije, sposobne da ugroze satelite na višim orbitama“, navodi se u izveštaju američke obaveštajne službe.
Ovakva prognoza pokazuje da Pentagon razmatra mogućnost širenja kineskih protivsatelitskih sposobnosti izvan sadašnjeg područja njihovog delovanja. Razvoj orbitalnog oružja dodatno bi otvorio mogućnost neposrednog približavanja svemirskim aparatima, dok bi unapređeni kopneni sistemi omogućili dejstvo prema udaljenijim ciljevima.
Američka vojna obaveštajna služba istovremeno upozorava da Kina nije jedina država koja razvija vojne kapacitete u svemiru. Pentagon beleži i jačanje svemirskog vojnog potencijala Rusije, Irana i Severne Koreje, čime se povećava broj država sposobnih da razvijaju sredstva za ugrožavanje satelitske infrastrukture.
