Pad Viktora Orbana na parlamentarnim izborima u Mađarskoj ne znači automatski i slabljenje nacionalno-konzervativnih i populističkih pokreta širom EU, već može predstavljati samo njihovu novu fazu i drugačiji politički oblik.
Upravo na to upozorava Foreign Affairs, navodeći da se u delu evropskih i američkih političkih krugova stvorila preuranjena slika da je poraz Orbana dokaz sloma globalnog antiliberalnog talasa.
Posle izbora održanih 12. aprila, brojni liberalni komentatori u Briselu, Berlinu, Parizu, Beču i Njujorku ocenili su da se otvara prostor za jačanje proevropskih opcija i slabljenje desnih partija poput AfD u Nemačkoj ili političkih snaga okupljenih oko Marin Le Pen u Francuskoj.
Međutim, analiza upozorava da je stvarnost mnogo složenija i da rezultati iz Mađarske ne znače nužno povratak starog evropskog političkog modela.
Novi mađarski premijer Peter Mađar došao je na vlast zahvaljujući snažnom talasu nezadovoljstva političkim elitama, što je pojava koja već godinama raste širom EU.
Upravo ta energija, kako navodi Foreign Affairs, može podjednako pomoći i populističkim kandidatima u drugim državama, bez obzira da li dolaze sa desnice ili iz nekih novih političkih pokreta.
U tekstu se podseća i na nedavne izbore u Bugarskoj, gde je politička partija bivšeg predsednika Rumena Radeva ostvarila uspeh kroz snažnu antikorupcijsku kampanju.
Zapadni mediji Radeva često predstavljaju kao evroskeptika i političara bliskog ruskim stavovima, a upravo taj primer, prema oceni autora, pokazuje da borba protiv korupcije može na vlast dovesti i političare koji se ne uklapaju u dominantni liberalni okvir EU.
Autor analize naglašava da je Orbanov politički model i dalje veoma važan za evropske nacionalno-populističke pokrete.
Čak i kada izgube izbore, političke snage tog tipa ne nestaju sa scene, već pokušavaju da prilagode strategiju i pronađu nove načine za preoblikovanje liberalno-demokratskih sistema unutar Evrope.
Posebno se ističe tvrdnja da Orbanov poraz ne predstavlja kraj desnog populizma u Evropi, već pre kraj ideje da je trampizam jedinstven globalni politički pokret koji funkcioniše po istom obrascu u svim državama.
Evropske desne partije, prema toj oceni, imaju sopstvenu političku logiku i razvijaju se drugačije od američke političke scene.
Foreign Affairs dodatno ukazuje na važan detalj posle izbora u Mađarskoj. Viktor Orban je priznao poraz i nije osporavao rezultate izbora, što je u tekstu predstavljeno kao potvrda da evropske konzervativne snage funkcionišu unutar demokratskog okvira, uprkos čestim optužbama njihovih protivnika.
U završnom delu analize navodi se da Peter Mađar ne predstavlja potpuni raskid sa Orbanovom politikom i nacionalnim konzervativizmom, već njegovu političku evoluciju.
Drugim rečima, promena vlasti u Budimpešti možda nije znak velikog ideološkog preokreta u EU, već dokaz da se evropska politička scena ubrzano menja i da stare podele između liberalnog i populističkog bloka više nisu tako jednostavne kao ranije.
