Kineski proizvođači automobila napravili su proboj koji je ozbiljno uzdrmao japansku i južnokorejsku auto-industriju.
Po prvi put jedan kineski model postao je najprodavaniji automobil u Velikoj Britaniji, i to svega godinu dana nakon pojavljivanja na tom tržištu. Vest koja je u Londonu dočekana sa iznenađenjem, u Tokiju i Seulu izazvala je pravi alarm.
Prema pisanju korejskog portala Gangnam tajmz, model “džejku 7”, koji proizvodi kineska kompanija “Čeri”, tokom marta je zauzeo prvo mesto po prodaji u Ujedinjenom Kraljevstvu. Reč je o sportsko-terenskom vozilu srednje veličine koje se prodaje kao benzinac i plag-in hibrid.
Sa više od 10.000 prodatih primeraka u samo jednom mesecu, “džejku 7” prestigao je konkurente koji su godinama dominirali britanskim tržištem. Posebnu pažnju izazvala je činjenica da su britanski mediji taj automobil ranije često predstavljali kao tipičan kineski proizvod slabijeg kvaliteta.
Uprkos tome, kineski model uspeo je da za kratko vreme osvoji kupce. U pitanju je prvi kineski automobil koji je stigao do vrha britanske liste najprodavanijih vozila i prvi model koji je uspeo da postane broj jedan samo godinu dana od početka prodaje na ostrvu.
U Japanu i Južnoj Koreji takav razvoj situacije ocenjuje se kao ozbiljno upozorenje. Tamošnji proizvođači dugo su verovali da kineski automobili mogu da osvajaju uglavnom tržišta sa manjom kupovnom moći, poput delova jugoistočne Azije ili Južne Amerike, gde su kupci manje zahtevni. Međutim, prodor na britansko tržište pokazao je da se odnos snaga ubrzano menja.
Posebno iznenađenje predstavlja činjenica da se sve događa u trenutku pojačanih geopolitičkih tenzija između Londona i Pekinga, kao i stalnih kritika kineskih proizvoda u delu zapadnih medija.
“Džejku 7” popularnost duguje pre svega društvenim mrežama i video recenzijama prvih kupaca, koji su prošle godine počeli da objavljuju pozitivna iskustva. U većini komentara automobil se opisuje kao prostran, moderno dizajniran i bogato opremljen model sa pristupačnom cenom.
Pominju se i mane, poput veće potrošnje benzinske verzije i kvaliteta automatskog menjača, ali ukupni utisak kod kupaca ostao je pozitivan.
Britanski kupci benzinsku verziju plaćaju oko 29.000 funti, dok plag-in hibrid košta približno 36.000. Japanski i korejski mediji navode da je to cenovni rang modela kao što su “Nisan kaškai” i “Ford puma”, ali da kineski automobil za isti novac nudi znatno više opreme.
Upravo je “Ford puma” završio na drugom mestu britanske liste sa oko 9.000 prodatih vozila, dok je “Nisan kaškai”, koji se proizvodi u Velikoj Britaniji, zauzeo treće mesto. Među konkurentima “džejku sedmice” nalaze se i “Hjundaijev tuson” i “Folksvagenov tiguan”.
Veliku prednost kineski model ima upravo u standardnoj opremi. Ono što drugi proizvođači dodatno naplaćuju kao opciju, kod “džejku 7” dolazi u osnovnoj verziji vozila, pa kupci stiču utisak da za isti novac dobijaju više.
Plag-in hibridna verzija čini čak 85 odsto ukupne prodaje ovog modela u Velikoj Britaniji. Na električni pogon može da pređe oko 90 kilometara, dok ukupni domet sa punim rezervoarom i baterijom prelazi 1.200 kilometara. Baterija se puni veoma brzo, a proizvođač daje garanciju od sedam godina.
Kompanija “Čeri” osnovana je 1997. godine i sedište ima u kineskom gradu Vuhu u provinciji Anhui. Zapošljava blizu 50.000 radnika i poznata je po modelima “tigo” i “arizo”.
Pored “Čerija”, na britanskom tržištu sve bolje prolaze i vozila “MG motorsa”, kompanije koja proizvodi automobile u Velikoj Britaniji, ali je u potpunom vlasništvu kineskog giganta “SAIC” iz Šangaja.
Kina je danas najveće automobilsko tržište na svetu. U toj zemlji godišnje se proizvede i proda više od 30 miliona vozila, dok je tokom 2025. kupce pronašlo više od 34 miliona novih automobila.
Iako deo tog tržišta i dalje drže strani proizvođači, poslednjih godina kineske kompanije poput “BYD”, “Čerija”, “Džilija” i “Sjaopenga” ubrzano preuzimaju inicijativu. Istovremeno, japanski proizvođači beleže ozbiljan pad prodaje u Kini. Broj japanskih vozila prodatih na kineskom tržištu pao je sa 4,5 miliona u 2021. na 2,9 miliona u 2025. godini.
Kina je još 2024. postala najveći svetski izvoznik automobila, a zatim je prošle godine dodatno oborila rekord prodajom više od sedam miliona vozila u inostranstvu. To je rast od čak 21 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Od ukupnog izvoza, čak 2,6 miliona činila su elektrifikovana vozila, odnosno hibridi i potpuno električni automobili.
U Japanu i Južnoj Koreji posebno raste zabrinutost zbog kineske prednosti u razvoju baterija i softvera za automobile. Tamošnji analitičari strahuju da bi kineski proizvođači vrlo brzo mogli da preuzmu veliki deo svetskog tržišta zahvaljujući kombinaciji niže cene, naprednog softvera i snažnih baterija.
Prodor kineskih vozila u EU počeo je tokom pandemije koronavirusa, najpre u nordijskim državama, ali sada postaje jasno da kineski proizvođači više ne ciljaju samo periferna tržišta, već i same centre evropske auto-industrije.
