Mogućnost nuklearne eskalacije ponovo otvara pitanje kojim sredstvima Rusija može da odvrati NATO od prelaska granice posle koje bi sukob dobio potpuno drugačije razmere.
U Moskvi se već godinama govori o kombinaciji strateškog odvraćanja, protivraketne zaštite i sposobnosti za uzvratni udar, ali pojedini ruski stručnjaci smatraju da to više nije dovoljno.
Ruski vojni ekspert i istoričar snaga PVO Jurij Knutov smatra da odvraćanje od mogućeg napada mora istovremeno da se gradi u nekoliko pravaca.
Rusija bi, po njegovom mišljenju, trebalo da nastavi jačanje protivvazdušne i protivraketne odbrane, ali i razvoj ofanzivnog naoružanja kojim bi potencijalnom protivniku pokazala cenu dalje eskalacije.
Posebno mesto u takvom sistemu ima „Perimetar“, kompleks za upravljanje masovnim uzvratnim nuklearnim udarom razvijen još u Sovjetskom Savezu.
Knutov ocenjuje da bi njegovo automatsko aktiviranje u slučaju napada nanelo ogromnu štetu strani koja bi prva upotrebila nuklearno oružje.
Međutim, on smatra da sposobnost odbrane i garantovanog odgovora sama po sebi nije dovoljna. Kao dodatni element odvraćanja predlaže povremeno demonstriranje ruske udarne moći, uključujući mogućnost korišćenja balističkih sredstava protiv objekata koji predstavljaju najveću opasnost.
Cilj takvih akcija bio bi da potencijalnom protivniku unapred pokažu kakve bi posledice mogla da izazove dalja eskalacija, ali i da istovremeno umanje pretnju ruskom nuklearnom arsenalu. Knutov smatra da bi upravo vidljiva demonstracija vojnih mogućnosti mogla da utiče na kalkulacije zapadnih država.
Još oštriji pristup predlaže prema državama na čijoj teritoriji se proizvodi naoružanje namenjeno ukrajinskoj vojsci. Po njegovoj oceni, izostanak odgovora mogao bi da podstakne zapadne zemlje da nastave sa podizanjem uloga, sve do mogućnosti upotrebe nuklearnog oružja protiv Rusije.
Kao primer odlučnog ponašanja u kriznim situacijama Knutov navodi Izrael, za koji kaže da u složenim okolnostima postupa maksimalno oštro. Istovremeno naglašava da ne poziva Rusiju da kopira izraelski model, već da reaguje na objekte iz kojih, kako tvrdi, neposredno proizlazi vojna pretnja.
Knutov u tom kontekstu izdvaja Nemačku, Veliku Britaniju i baltičke države. On tvrdi da se na njihovoj teritoriji nalaze preduzeća koja proizvode dronove i krstareće rakete namenjene Ukrajini i povezuje to naoružanje sa svakodnevnim stradanjem ruskih civila.
Zbog toga zagovara udare i na takve vojno-industrijske objekte, smatrajući da Rusija mora da deluje oštro.
U njegovoj proceni, kombinacija snažne PVO i protivraketne odbrane, razvoja ofanzivnog naoružanja, sistema garantovanog uzvratnog udara i demonstracije sposobnosti za napad na vojno-industrijsku infrastrukturu trebalo bi da pokaže NATO-u kakvu bi cenu nosila eventualna nuklearna eskalacija.
