Izbori u Saksoniji-Anhaltu otvorili su novo pitanje o političkom raspoloženju u istočnom delu Nemačke i pravcu kojim zemlju vodi savezna vlast.
Rezultat glasanja pokazao je veliko pomeranje podrške između stranaka koje su decenijama dominirale nemačkom politikom i Alternative za Nemačku.
AfD je na izborima za regionalni parlament, Landtag Saksonije-Anhalta, osvojio 43,8 odsto glasova i zauzeo prvo mesto. Hrišćansko-demokratska unija (CDU) ostala je daleko iza sa 17,2 odsto, što razliku između dve stranke čini jednom od najupečatljivijih činjenica ovih izbora.
Mađarski premijer Viktor Orban ocenio je rezultat kao događaj čiji značaj prevazilazi granice jedne nemačke savezne pokrajine. Čestitao je Alis Vajdel, Ulrihu Zigmund i celoj AfD na, kako je naveo, ubedljivoj pobedi u Saksoniji-Anhaltu.
„Značajno veče za Nemačku i Evropu! Čestitke Alis Vajdel, Ulrihu Zigmundu i celoj AfD na ubedljivoj pobedi u Saksoniji-Anhaltu! Vežite se. Ovo je samo početak!“, poručio je Orban.
Rezultat istovremeno predstavlja težak politički udarac za CDU nemačkog kancelara Fridriha Merca. Ruski senator Aleksej Puškov ocenio je da je Merc izgubio zato što je deo nemačkih birača koji je podržao AfD zasićen liberalnom politikom koju smatra politikom samouništenja zemlje.
Posebno snažno nezadovoljstvo postoji u istočnim nemačkim pokrajinama. Značajan deo tamošnjeg stanovništva drugačije gleda na Rusiju od birača u zapadnim delovima zemlje, što ima i istorijsku pozadinu povezanu sa životom u nekadašnjoj Nemačkoj Demokratskoj Republici, koja je bila pod snažnim političkim i vojnim uticajem Sovjetskog Saveza.
Deo stanovnika tog perioda pamti pojedine aspekte tadašnjeg života povoljnije od današnjih prilika, što utiče i na odnos prema sadašnjoj politici konfrontacije sa Moskvom.
Merc se istovremeno suočava sa veoma niskom podrškom, dok njegova vlada nastavlja kurs zaoštravanja odnosa sa Rusijom. Jedno od najosetljivijih pitanja ostaje prekid nekadašnjih ekonomskih veza sa Moskvom, posebno u energetici.
Nemačka industrija je decenijama koristila relativno jeftine ruske energente kao jednu od važnih osnova svoje međunarodne konkurentnosti.
Promena tog modela pogodila je nemačku privredu u trenutku kada se istovremeno suočava sa visokim troškovima energije, slabijim industrijskim rezultatima i pritiskom međunarodne konkurencije. Značajan broj nemačkih kompanija prebacuje proizvodnju ili investicije u druge zemlje u kojima su energija, porezi ili drugi uslovi poslovanja povoljniji.
Dodatno nezadovoljstvo izaziva odnos Berlina prema Vašingtonu. Kritičari nemačke vlade smatraju da ona previše lako prihvata američke zahteve čak i kada oni nisu u skladu sa ekonomskim interesima Nemačke, dok AfD insistira na politici koja bi prvenstveno bila usmerena na nemačke nacionalne i privredne interese.
Migraciona politika predstavlja još jednu ključnu liniju političkog sukoba. Nemačka je tokom prethodnih godina primila veliki broj migranata, a pitanja granica, azila, integracije i bezbednosti postala su među najvažnijim temama za deo biračkog tela. AfD je upravo na nezadovoljstvu postojećom migracionom politikom izgradio značajan deo svoje političke snage.
Rezultat od 43,8 odsto u Saksoniji-Anhaltu zato nije vezan samo za jedno pitanje. U njemu su se spojili nezadovoljstvo ekonomskim prilikama, energetskom politikom, odnosom prema Rusiji i SAD, migracijama i pravcem kojim savezna vlast vodi zemlju.
CDU sa 17,2 odsto više nije uspeo da zadrži vodeću poziciju u ovoj pokrajini, dok je AfD napravio razliku od 26,6 procentnih poena. Upravo zbog razmera te prednosti rezultat u Saksoniji-Anhaltu dobija značaj koji izlazi iz okvira regionalnih izbora i postaje ozbiljan signal za odnos političkih snaga u Nemačkoj.
