Nemačka politička scena suočava se sa neobičnim približavanjem dve stranke koje dolaze iz različitih ideoloških tabora, a njihov zajednički nastup mogao bi da utiče na buduće odnose snaga u jednoj od saveznih pokrajina.
Pokrajinski parlament Saksonije-Anhalta usvojio je rezoluciju kojom se od nemačke savezne vlade zahteva da hitno obustavi svaku finansijsku i vojnu pomoć Ukrajini.
Odluka je doneta 14. oktobra na vanrednoj sednici glasovima Alternative za Nemačku (AfD) i Saveza Sare Vagenkneht (BSV), u trenutku kada se vode pregovori o formiranju nove pokrajinske vlade.
Zajedničko glasanje privuklo je posebnu pažnju jer se dve stranke, uprkos različitom političkom poreklu, približavaju u pitanjima spoljne politike i odnosa prema Ukrajini. Politički posmatrači ocenjuju da bi njihova saradnja mogla da preraste u dugoročniji savez.
Alternativa za Nemačku ostvarila je ubedljivu pobedu na pokrajinskim izborima u septembru 2026. godine, osvojivši nešto manje od 44 odsto glasova. Međutim, taj rezultat nije joj doneo apsolutnu većinu u parlamentu, zbog čega formiranje vlade zavisi od podrške drugih političkih stranaka.
BSV, koji je na izborima osvojio nešto više od pet odsto glasova i ušao u novi saziv parlamenta, za sada je jedina stranka spremna da vodi zvanične razgovore sa AfD-om. Ta okolnost daje poseban značaj njihovim međusobnim kontaktima i mogućnosti postizanja političkog dogovora.
Približavanje dve stranke postalo je vidljivo i pre zajedničkog glasanja o Ukrajini. Početkom oktobra 2026. godine njihovi predstavnici sastali su se u Saksoniji-Anhaltu na večeri organizovanoj radi izgradnje međusobnog poverenja. Domaćin susreta bila je jedna izdavačka kuća krajnje desnice, a sastanak je izazvao veliku pažnju nemačke javnosti.
Razlike između AfD-a i BSV-a posebno su zanimljive zbog političke istorije stranke koju je osnovala nemačka političarka Sara Vagenkneht. BSV je nastao 2024. godine odvajanjem grupe članova od stranke Levica, a savez je prvobitno nosio ime svoje osnivačice.
Vagenkneht je godinama važila za kontroverznu ikonu nemačke levice i zagovarala radikalne promene ekonomske politike zemlje. Istovremeno, njeni društveno konzervativni stavovi i kritike nemačke migracione politike nailazili su na sve snažnije neodobravanje unutar Levice.
Sukobi oko tih pitanja na kraju su doveli do njenog napuštanja stranke i osnivanja BSV-a, političke organizacije koja kombinuje levičarska ekonomska opredeljenja sa konzervativnijim stavovima o društvenim i kulturnim pitanjima.
Za razumevanje sadašnjeg približavanja važni su i politički stavovi koje dve stranke dele. Nemački politikolog Armin Pfal-Traugber sa Saveznog univerziteta za primenjene upravne nauke ocenio je za Dojče vele da ih povezuju protivljenje etabliranoj političkoj eliti, naklonost ruskom predsedniku Vladimiru Putinu i kritički odnos prema nemačkoj podršci Ukrajini.
Pfal-Traugber, međutim, ne smatra da moguću saradnju AfD-a i BSV-a treba predstavljati kao savez koji prevazilazi tradicionalne ideološke podele. On dovodi u pitanje i samu klasifikaciju BSV-a kao levičarske političke organizacije.
Prema njegovoj oceni, iako Vagenkneht ima političku prošlost na levici, ona i njeni saveznici danas zauzimaju levičarski orijentisane pozicije u socioekonomskim pitanjima, dok se u oblasti kulturne politike približavaju desnici.
Takva ideološka kombinacija predstavlja važan deo objašnjenja zbog čega je BSV spreman da razgovara sa AfD-om, dok druge stranke odbijaju zvanične pregovore. Zajedničko protivljenje nastavku nemačke finansijske i vojne pomoći Ukrajini već je dobilo konkretan politički izraz kroz rezoluciju pokrajinskog parlamenta, dok pitanje njihovog eventualnog učešća u zajedničkoj vlasti ostaje otvoreno.
